Harita Nedir?

Harita, belirli bir kullanım amacı için, yeryüzünün veya bir parçasının kuşbakışı görünümünün belirli bir orana göre küçültülerek, bilgilerin özel işaretler ile bir düzlem üzerinde gösterilmesidir.

Harita tanımı, Uluslararası Kartografya Birliği tarafından son olarak 1991 yılında yapılmıştır. Bu tanım, “Harita, belirlenmiş bir kullanım amacı için gerçek doğa (haritası yapılan bölge) ile ilişkili seçilmiş bilgilerin aktarımını yapan bütüncül yapıda görsel, dokunsal ya da sayısal kartografik üründür.” biçimindedir.

Harita nedir sorusunu yanıtladığımıza göre haritacılık konusunda da biraz bilgi verelim.

Haritacılık Nedir?

Ülkemizde haritacılığın önemi giderek artmaktadır. Belirlenmiş bir kullanım amacı için, yeryüzünün veya bir parçasının kuşbakışı görünümünün belirli bir orana göre küçültülerek, bir düzlem üzerinde gösterilmesi ile ilgili çalışmaları yönlendiren bilim dalına haritacılık denilir.

Haritanın Özellikleri Nelerdir?

  • • Kuşbakışı olarak çizilmiş olması,
  • • Belirli bir ölçek ile çizilmiş olması,
  • • Bir düzleme aktarılmış olması,
  • • Doğruluk,
  • • Amaca uygunluk,
  • • Açıklık ve anlaşılabilirlik,
  • • Kolay okunabilirlik.

Haritada Bulunması Gereken Unsurlar/Bileşenler

  • • Harita amacına uygun başlık,
  • • Haritanın ölçeğini ifade eden ölçek çubuğu,
  • • Yön oku,
  • • Lejant (İşaretler Tablosu),
  • • Paralel ve meridyenler.

Harita Ne İşe Yarar?

Haritalar, belirli bir amaç için oluşturulmakta ve birçok açıdan hayatımızı kolaylaştırmaktadır. Temel işlevleri, bir bölgenin fiziki ve beşeri özellikleri hakkında bilgi vermektir.

Farklı amaçlar için oluşturulan haritalar yeryüzüne ait birçok bilginin görsel olarak sunulmasını ve bilginin daha anlaşılır olmasını sağlamaktadır. Yeryüzüne ait herhangi bir problemin coğrafi ilişki kurarak analiz edilmesinde haritalar önemli bir yere sahiptir. Bir yere ulaşmak, yön bulmak veya bir yer hakkında bilgi almak istenildiğinde haritalardan yararlanılır.

Harita Çeşitleri Nelerdir?

Konularına Göre Haritalar

Genel Haritalar

  • • Topoğrafya Haritaları
  • • Coğrafya Haritaları
  • • Hava Uçuş Haritaları
  • • Siyasi Haritalar
  • • Atlas Haritaları
  • • Şehir Haritaları
  • • Turist Haritaları
  • • Deniz Haritaları
  • • Jeoloji Haritaları
  • • Duvar Haritaları
  • • Morfoloji Haritaları
  • • Diğer Genel Haritalar
Fiziki Harita

Özel Haritalar

  • • İzoterm Haritaları
  • • Jeomorfoloji Haritaları
  • • Hidrografya Haritaları
  • • Klimatik Haritalar
  • • Toprak Haritaları
  • • Biocoğrafya Haritaları
  • • Nüfus Haritaları
  • • Yerleşme Haritaları
  • • Ekonomi Haritaları
  • • Diğer Özel Haritalar

Ölçeklerine Göre Haritalar

  • • Büyük Ölçekli Haritalar
  • • Orta Ölçekli Haritalar
  • • Küçük Ölçekli Haritalar

Harita Nasıl Çizilir?

Bir alana ait harita çizilirken haritanın kullanım amacının ve bu amaca bağlı olarak harita detayının belirlenmesi gerekir. Çizim yapılırken dikkat edilmesi gereken önemli kriterlerden biri bölgedeki tüm detayların uygun projeksiyon ile koordinatlarının belirlenip dünya üzerindeki konumuna yerleştirilmesidir.

Geçmişte haritalar geometrik aletlerle çizilirken, günümüzde ise farklı teknoloji ve yazılımlar ile dijital olarak çizilebilmektedir. Günümüzde harita çizimi için daha çok CAD (Bilgisayar Destekli Tasarım – BDT) veya GIS (Coğrafi Bilgi Sistemleri – CBS) yazılımları tercih edilmektedir.

Bunların yanında özellikle teknolojide yaşanan gelişmeler sayesinde uzaktan algılama yöntemleri ve üç boyutlu modelleme yardımı ile haritalar oluşturulabilir.

Harita Okuma

Harita okumanın en önemli noktalarından biri haritaya bakıldığında bölgenin üç boyutlu olarak zihinde canlandırılmasıdır. Bunun için harita üzerindeki eş yükselti çizgilerinden faydalanılabilir. Her bir eş yükselti çizgisi belli bir yükseklik değerini barındırır. Eşyükselti çizgileri ile arazi üzerinde dağ, tepe, vadi, sırt, yamaç, boyun, çöküntü, uçurum, su bölümü çizgisi, iç veya dış bükey alanlar belirlenebilir.

Ölçek Nedir? - Nasıl Hesaplanır?

Çizimi yapılacak olan araziye ait gerçek uzunlukların bir düzlem üzerine aktarılırken kullanılan küçültme oranına ölçek denir. Harita ölçeği, harita uzunluğunun gerçek uzunluğa oranı ile hesaplanır.

Harita Hesaplama Nasıl Yapılır?

Harita hesaplamalarında çizgi veya kesir ölçekten yararlanarak harita üzerinde alan ve uzaklık hesaplamaları yapılabilir.

Örnek: 1/25000 ölçekli bir harita üzerinde yer alan iki nokta arası 10 cm ile gösterildiğine göre, bu iki noktanın birbirine olan gerçek uzunluğu kaç metredir?

GERÇEK UZUNLUK = HARİTA UZUNLUĞU x ÖLÇEK

Gerçek Uzunluk = 10 cm x 25000

Gerçek uzunluk = 250000 cm

Gerçek Uzunluk = 2500 m

Ölçek Çeşitleri

Harita ölçekleri 2 şekildedir:

Harita ve Kadastro

Harita ve Kadastro Programı, kamu ve özel sektörün ihtiyaç duyduğu haritacılıkla ilgili tüm projelerin çiziminde, arazilerin üzerinde bulunan tüm detayları inceleyip, alanların her ölçekteki harita ve planlarının oluşturulmasında görev alacak personelleri yetiştiren programın adıdır. Harita ve kadastro programından mezun olan kişiler Harita ve Kadastro Teknikeri unvanı alırlar.

Harita Özellikleri

Kadastro Nedir?

Kadastro, tüm ülke sınırları içerisindeki taşınmazların türünü, sınırını, yüzölçümünü arazi ve harita üzerinde belirleyip Türk Medeni Yasası’nca öngörülen tapu siciline kaydederek maliklere tapu belgesinin verilmesi çalışmalarıdır. Bu çalışmaya tapulama da denmektedir.

Güncel Harita

Başarsoft, 2004 yılında saha ekiplerinin kurulmasıyla birlikte tüm Türkiye ve KKTC’nin sayısal datasını toplamaya başlamış ve Başar Map Server oluşturulmuştur. Saha ekiplerimiz ülke genelinde veri toplamakta ve 4 aylık periyodlarla datasını güncelleyerek kullanıcılarına güncel haritalar sunmaktadır.

Harita nedir, özellikleri nelerdir, ölçek ve harita çeşitleri hakkında birçok detaya yer verdik.

CBS Nedir? ve Tematik Harita Nedir? başlıklı içeriklerimize de göz atabilirsiniz.

Bizi Sosyal Medya Hesaplarımızdan da Takip Edebilirsiniz