Akıllı Şehirler (Akıllı Kentler) Nedir?

Akıllı şehirler (Akıllı kentler), çevreye uyumlu fiziksel, dijital ve insan sistemleri ile kişilerin yaşam kalitesini artıran; modern, rekabetçi, fonksiyonel ve sürdürülebilir bir gelecek sunan; ileri yaşamsal teknolojiler ile desteklenmiş şehirlerdir.

Şehirlerin ortaya çıkması çok eski tarihlere dayanırken özellikle 18. yüzyılda sanayi devrimiyle birlikte şehirleşme süreci hız kazanmıştır. Günümüze doğru nüfus artış hızının artmasıyla birlikte planlama, yönetim, güvenlik, ulaşım ve düzenleme gibi alanlarda çeşitli sorunların artmasına sebep olmuştur. Bunun sonucunda şehirlerin geleceğe yönelik planlaması ve akıllı çözümlerin gerekliliği ortaya çıkmış ve dolayısıyla insanların yaşam kalitesinin arttırılması zorunluluğu doğmuştur. Tüm bu gelişmeler sonucunda akıllı şehir (smart city) kavramı ortaya çıkmıştır.

Başarsoft’un akıllı şehir projeleri, ürünleri veya çözünleri hakkında detaylı bilgi için basar@basarsoft.com.tr mail adresimizden bize ulaşabilirsiniz.

Şehir Nedir?

Şehir, tarihsel geçmişi ve birçok farklı disiplinin etkisi sonucu tarihin her döneminde farklı şekillerde tanımlanmış dinamik bir kavramdır.

Arapça’da “medine” kavramı şehir kavramının karşılığıyken Yunanca’da “polis” kavramı şehir kavramının karşılığı olarak karşımıza çıkmaktadır. Çeşitli dillerde farklı karşılığı bulunan şehir kelimesi Türk Dil Kurumu tarafından “Nüfusunun çoğu ticaret, sanayi, hizmet veya yönetimle ilgili işlerle uğraşan, genellikle tarımsal etkinliklerin olmadığı yerleşim alanı, kent, site.” şeklinde tanımlanmıştır.

Şehir Nedir? Kaynak: Şahin, Y. (2018). Kentleşme Politikası (7. Baskı.). Bursa: Ekin Kitapevi.

Şehirleşme Nedir?

Şehirleşme kavramı bir süreci ifade etmektedir. Türk Dil Kurumu tarafından yapılan şehirleşme tanımı “Özellikle sanayinin gelişmesi sonucu nüfusun şehirlerde toplanması ve şehir alanlarının genişlemesi süreci.” şeklindedir.

Şehirleşme için yapılan başka bir tanım ise “Sanayileşmeye ve ekonomik gelişmeye koşut olarak kent sayısının artması ve bugünkü kentlerin büyümesi sonucunu doğuran, toplum yapısında artan oranda örgütleşme, iş bölümü ve uzmanlaşma yaratan, insan davranış ve ilişkilerinde kentlere özgü değişiklere yol açan nüfus birikim sürecidir.” şeklindedir.

Şehirleşme Kaynak: Keleş, R. (2017). Kentleşme Politikası (16. Baskı.). Ankara: İmge Kitapevi.

Akıllı Şehir (Kent) Özellikleri

Akıllı şehir çalışmalarında hızlı nüfus artışı, ortaya çıkan çevresel problemler ve doğal kaynakların gelişigüzel tüketilmesi sürdürülebilirlik kavramının ön plana çıkmasını sağlamıştır.

Değişimin sürekliliğinin sağlanması, insanların gereksinimlerinin günümüz kentlerinden daha iyi karşılaması ve bununla birlikte gelecek nesillerin gereksinimlerini engellemeyecek çalışmaların gerçekleştirilmesi sürdürülebilir akıllı şehirlerin önemli bir özelliğidir (Dal ve Özdemir, 2020). Bu özellikleriyle sürdürülebilir akıllı şehirler sadece teknolojinin yoğun olarak uygulandığı ve kullanıldığı yerlerden ibaret olarak düşünülmemelidir.

Akıllı Şehirler Planlaması

Bunların yanında bir kentin akıllı şehir olarak nitelendirilebilmesi için şu özelliklere sahip olması gerekir;

  • • Yeterli miktarda su ve enerji,
  • • Etkili katı atık yönetim sistemi,
  • • Sürdürülebilir bir bilişim ve haberleşme alt yapısı,
  • • Etkili bir toplu taşıma ve bu toplu taşımaya ait mobil sistem,
  • • Çağa uygun e-belediye hizmetleri,
  • • Başarılı, planlı, programlı bir çevre yönetim sistemi,
  • • Çağa uygun kriz ve acil müdahale sistem vb. gibi parametreleri bünyesinde barındırması.

Akıllı Şehir Bileşenleri Nelerdir?

Avrupa Birliği’nin desteklediği ve akıllı şehirler alanında önemli bir yere sahip olan Dr. Boyd Cohen’in Akıllı Şehirler Çemberi (Smart Cities Wheel-SCW)’ne göre akıllı şehirler 6 bileşenden meydana gelmektedir.

  • Akıllı Şehir Projeleri

    Akıllı Ulaşım (Smart Transportation)

    Akıllı ulaşım bileşeni içerisinde karma ulaşım, temiz ulaşım ve entegre sistemler yer alır.

  • Akıllı Şehir Bileşenleri

    Akıllı Yaşam (Smart Living)

    Akıllı yaşam bileşeni içerisinde kültür, güvenlik ve sağlık yer alır.

  • Akıllı Şehir Yönetimi

    Akıllı Yönetişim (Smart Governance)

    Akıllı yönetişim bileşeni içerisinde açık veri, altyapı ve web hizmetleri yer alır.

  • Akıllı Şehir Planlaması

    Akıllı Çevre (Smart Environment)

    Akıllı çevre bileşeni içerisinde kent planlama, kaynak yönetimi ve akıllı bina yer alır.

  • Akıllı Şehir Yazılımı

    Akıllı Ekonomi (Smart Economy)

    Akıllı ekonomi bileşeni içerisinde fırsatlar, üretkenlik ve bağlantılar yer alır.

  • Akıllı Kent Başarsoft

    Akıllı İnsanlar (Smart People)

    Akıllı insanlar bileşeni içerisinde yaratıcılık, kapsayıcı toplum ve eğitim yer alır.

Akıllı Şehir Planlaması Nasıl Yapılır?

Dijitalleşmenin ve yeniliklerin ilerlemesiyle dünyanın dört bir yanında ülkeler aktif olarak ekonomik, teknolojik ve sosyal kalkınmayı desteklemek için çözümler aramaktadır.

Günümüzde verilerin daha kolay erişilebilir olmasıyla hükümetlerin karşılaştığı en önemli sorunlardan birisi “Vatandaşların kişisel mahremiyetlerine müdahale etmeden sosyal ve çevresel sorunları nasıl iyileştirilebilir?” olmasıdır. Bu düşünceyle hükümetler bilişim teknolojileri altyapısından yararlanarak ve kentsel planlamada yenilikçi düşünceleri birleştirerek “Akıllı Şehir” politikalarını uygulamaya başladı. Buradaki fikir, kaynakların kullanımını en üst düzeye çıkarırken, şehirde yaşayan ve çalışan insanlar için günlük yaşamı daha kolay ve daha iyi hale getirmek için veriyi ve teknolojiyi toplumun dokusuna entegre ederek uzun vadede sürdürülebilir kalkınmaya ulaştırmaktır. Şehirlere farklı açılardan bakarak, şehirleri teknolojik olarak geliştirerek dijital şehirlerin inşa edilmesi hedeflenmektedir.

Kentsel planlama, yönetim ve operasyonlar uzun vadede gelişim için büyük önem taşımaktadır. Modern şehirlerin gelişiminin dijitalleşmeyle beslendiği göz önüne alınırsa hem en son dijital ve akıllı teknolojilerin uygulanması hem de şehir planlama sürecinde bir şehrin gelişim yapısı dikkate alınmalıdır.

Koordinasyon, iletişim, birleştirme ve entegrasyon şehirlerin daha etkin bir biçimde işleyebilmesi için altyapıları ve hizmetleri birbirine bağlayan akıllı şehirleri geliştiren perspektiflerdir.  Bu durum yeni veri tabanı biçimleri, veri analizi yöntemleri, kentsel alanlardaki bağımsız bileşenleri bağlama ve sektörleri entegre etmek için yeni yazılımlara, yeni organizasyon ve yönetim biçimlerini en etkili ve adil olarak kullanmayı gerektirmektedir.

Akıllı Şehir (Kent) Nedir Ne Demek

Yeni Veri Sistemleri ve Entegrasyon

Akıllı şehirler için bilgi toplama karmaşık bir aşamadır. Bu süreçte entegre veri toplama, sorgulama ve depolama için yeni bütünsel bir sistem oluşturmak gereklidir. Katılımcı algılama ve çevrim içi topluluklar için hizmetler de dahil olmak üzere birden fazla kaynaktan veri toplama, veri akışlarının yönetimi, veri hazırlama ve dönüşümleri, heterojen verilerin tutarlı bir veri tabanına entegrasyonu, veri madenciliği ve ağ yönetimleri, modellerin ve metotların madencilikle birlikte yönetimi, metot ve modellerin kalitesini değerlendirmek için geliştirilmiş araçlar gibi bilgi hizmetlerini oluşturan tüm analitik süreçler oluşturulmalı ve akıllı şehir sistemleri için anlam ifade etmelidir.

Akıllı Şehirlerde Yönetim

Yerel yönetimler, vatandaşların yaşam kalitesine odaklanan hizmetlerin artırılmasında ve şehirlerin akıllı olmasını sağlayan donanım, yazılım ve veri çözümleri sağlama konusunda gün geçtikçe daha çok ilerleme kaydetmektedir.

Akıllı Sistemlerin Şehirlerde Kullanımı

Akıllı şehirlerin amacı, hayat standartlarını iyileştirerek, şehrin marka değerini yükseltmek ve yaşam kalitesini arttırmaktır. Günümüzde uygulanmış olan ya da hazırlanma aşamasında olan binlerce akıllı şehir çalışması bulunmaktadır. Bu şehirlerin bir kısmı mevcut kurulu olan düzeni akıllı hale dönüştürmeye çalışırken bir kısmı ise akıllı şehir olarak yeni kurulmaktadır.

Masdar-Birleşik Arap Emirlikleri, Songdo-Güney Kore, Lavasa-Hindistan ve Lusail-Katar şehirleri sıfırdan akıllı şehir olarak kurulan şehirlere örnek olarak gösterilebilir. Akıllı sistemlerin şehirlerde kullanımı konusunda Barselona-İspanya şehir örneği ele alınacaktır. Barselona kenti günümüzde kendine yetebilen bir şehir olmakla birlikte, akıllı şehir macerası 1980 yılında belediyeler arasında fiber hatların döşenmesiyle başlamıştır. Sonraki yıllarda gerçekleştirilen olimpiyatlarla kendi altyapı sistemlerindeki eksiklikler gözlemlenmiş ve yenilenmiştir. Bu durum şehrin turizm alanında markalaşmasına olanak sağlamıştır. Şehirlerde bilgi yönetimini gerçekleştirebilmek için e-belediye, otomasyon kayıt sistemi, şehir alan ağları, fiber optik kablolama, hava kirliliği ölçüm sistemleri, tematik veri tabanı, tarihi dijital kültürel sunucular, şehir güzergâhı adres veri sistemi gibi uygulamalarla akıllı şehir alanında büyük adımlar atmıştır. Bu gelişmeler sayesinde 2012 yılında İspanya’nın ilk akıllı şehri olmuştur.

Barselona şehrinde akıllı şehir konusunda gerçekleştirdiği en büyük örneklerden biri ise 22@ Smart Central Park Bölgesi’dir. Eski bir sanayi sitesi olan bu yeri tekrar canlandırmak amacıyla üniversite öğrenci ve araştırmacılarına, şehrin iklim değişikliği ve karbon ayak izine karşı korumayı üstlenen gönüllülere, belediye çalışanlarına, teknoloji firmalarına, yatırımcı ve girişimci ruhu olan tüm bireylere ev sahipliği yaparak bölgeyi kalkındırmada oldukça başarılı olmuştur.

Akıllı Şehir Ürünlerimiz/Çözümlerimiz

Başarsoft akılı şehir ürünleri/çözümleri aşağıda listelenmiştir.

Geleceğin Şehirlerinde Smart Teknolojiler

Akıllı şehir, verimliliği arttırmak ve vatandaşlar için hizmet kalitesini, yaşam kalitesini iyileştirmek için teknolojiden yararlanan şehirdir. Akıllı şehir girişimleri güç dağıtımı, ulaşım sistemleri, sokak lambaları ve hatta çöp toplamaya kadar her şeyi kapsayabilir. Kentsel alanlardaki nüfus gün geçtikçe artmaktadır. Bu, durum şehirlerin çevresel, toplumsal ve ekonomik zorluklarla karşı karşıya olduğu anlamına gelmektedir. Şehirleri daha akıllı hale getirerek, bu zorlukların bazılarının üstesinden gelinebilir. Böylece şehirler yaşaması daha kolay ve güvenli yerler haline getirilebilir.

Şehirlerdeki trafik sorunu bir şehrin en büyük sorunlarından biridir. Ancak teknoloji bazı umut verici çözümler sunmaktadır. Akıllı trafik ışık sistemleri kullanılarak öğrencilerin ve çalışanların trafikte bulunduğu saatler göz önünde bulundurulup trafik sıkışıklığını sorunu çözümlenebilir. Örneğin; Çin’in Hangzhou şehrinde, yapay zeka tabanlı akıllı bir “City Brain” trafik sıkışıklığını yüzde 15 oranında azaltmaya yardımcı olmuştur. (The Smart Cities Of The Future: 5 Ways Technology Is Transforming Our Cities, Bernard Marr, Forbes)

Şehirlerdeki kaynaklar etkili kullanılarak daha sürdürülebilir ve daha temiz bir çevre elde edilebilir. Çöplerin düzgün ve uygun saatlerde toplanması, geri dönüşüme uygun atıkların ayrılıp geri dönüştürülmesi, akıllı hava filtrelerinin kullanımının arttırılması, su ve elektrik kaynaklarının doğru ve ihtiyaca yönelik kullanılması, temiz enerji kaynaklarına yatırım yapılarak sürdürülebilir enerjinin desteklenmesi, enerji kaynaklarının akıllı sistemlere entegre edilmesiyle azaltılmış enerji tüketimine teşvik edilmesi ile tüm yaşam alanları teknoloji ve bilişim sistemleri kullanılarak takip edilebilir.

Wi-Fi bağlantısı, IoT (Internet of Things) teknolojileri ve CCTV kameraların geniş yayılımları sayesinde şehirler daha güvenilir hale getirilerek kamu güvenliği iyileştirilebilir. Akıllı şehir teknolojisinde en önemli unsurlardan birisi de vatandaşları sistemleri kullanmaya ve onları geri bildirimde bulundurmaya teşvik etmektir. Onların yerel sorunları daha kolay tespit edebiliyor olması, sistemin iyileştirilmesini ve olası sorunlara hızlı müdahale edilebilmesini kolaylaştırır. Akıllı şehirciliğin gelişmesi ve ülkelerin bu konuda çalışmalar yürütmesi sürdürülebilir enerjilerin ve yaşam alanlarının gelecek kuşaklara aktarılması ve toplumların refah içerisinde yaşamasını sağlamak için çok büyük önem arz etmektedir.

Bizi Sosyal Medya Hesaplarımızdan da Takip Edebilirsiniz